آیا می توان نماز شب را کوتاه و آسان خواند ؟
روش های خواندن نماز شب کوتاه و آسان
نماز شب از نمازهای مستحبی است که خواندن آن با ثواب و فضیلت زیادی همراه است، به همین خاطر پیامبر اکرم (ص) و معصومین علیه السلام به خواندن آن سفارش بسیار کردهاند. برای برخورداری از فضایل این نماز گاهی می توان در صورت تنگی وقت به جای نماز شب 11 رکعتی تنها یک رکعت نماز شب خواند، نماز شب از نمازهای مستحب می باشد. این نماز از یازده رکعت تشکیل شده است که به ترتیب زیر به سه بخش تقسیم شده و خوانده می شود:
• هشت رکعت نماز که به صورت چهار نماز دو رکعتی – مانند نماز صبح – می باشد و نافله شب خوانده می شود. و به دلخواه می تواند به جای «قل هواللّه» یکی از سوره های کوتاه را خواند که ثوابش بیشتر است.
• بعد، دو رکعت آن به نیت نماز شفع خوانده می شود. به این صورت که در رکعت اول بعد از «حَمد» به جای قل هو اللّه، سوره قل اَعوذ برب الناس و در رکعت دوم بعد از حمد سوره قل اعوذ برب الفلق خوانده شود و بعد قنوت، رکوع، دو سجده و در پایان سلام و نماز تمام می شود.
• نماز یک رکعتی که نامش نافله وتر است. می توان بعد از سوره حَمد، یک مرتبه سوره توحید خوانده و یا این که سه مرتبه سوره توحید و یک مرتبه سوره ناس و یک مرتبه سوره فلق خوانده شود.
هرچه قدر قنوت نافله وتر طولانی تر خوانده شود، بهتر است. به هنگام قنوت، ابتدا هفت مرتبه خوانده شود: «هذا مقامُ العائِذِ بِک مِنَ النّار».
و بعد، هفتاد مرتبه گفته شود: «استغفر اللّه ربی و اتوبُ الیه» و توصیه شده که برای چهل نفر از مؤمنین دعا و استغفار شود. نحوه دعا به این شکل است: «اللهم اغْفِر لِفلان…» به جای «فلان» نام مؤمن مورد نظر برده شود و یا به صورت فارسی گفته شود. مثلاً بگوید: «خداوندا بیامُرز پدرم را…» و سپس سیصد مرتبه بگوید: «العفو».
مستحب است برای شمارش تعداد ذکرها از دست راست استفاده شود. و دست چپ خود را به حالت قنوت بالا ببرد.
در پایان قنوت بگوید: «رَبِّ اغْفِر لی و ارْحَمنی و تُب عَلَی اِنَّک اَنْتَ التَّواب الغفور الرَّحیم» و سپس به رکوع رفته و دو سجده و بعد سلام دهد و نماز را تمام کند.
در پایان نماز نیز تسبیحات حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها که (34 مرتبه الله اکبر، 33 مرتبه الحمد لله و 33 مرتبه سبحان الله) است خوانده شود.
کوتاهترین نماز شب :
بافضیلت ترین بخش نماز شب، نماز شَفع و وَتر است. (امام خمینی، تحریر الوسیله، ج1، ص136.)
نماز وتر برتر از نماز شفع می باشد. (النجفی، جواهر الکلام فی ثوبه الجدید، ج4، ص28)
اگر فردی فرصت کافی برای خواندن نماز شب به صورت کامل نداشته باشد، می تواند دو رکعت نماز به نیت شفع و یک رکعت نماز وتر بخواند و یا در نماز شب کوتاهتر فقط یک رکعت نماز وتر به جا آورد اما خواندن تنها نماز وتر در غیر تنگی وقت باید به قصد رجاء باشد. (موسوعه الامام الخمینی، ج22، تحریرالوسیله، ج1، ص143)
راه هایی برای کوتاه تر کردن نماز شب
می توان در نماز های شب و شفع قنوت نماز را نخواند. همچنین می توان قنوت نماز وتر را نیز حذف نمود ولی چون تاکید بسیاری بر قنوت نماز وتر هست بهتر است که قنوت این نماز را ولو به صورت خلاصه گفت.
امکان خواندن نماز های نافله شب دو رکعتی بین 1 تا 4 بار ممکن است. یعنی می توانیم بر حسب حوصله و زمان اگر بخواهیم ثواب بیشتری ببریم هر 4 نماز نافله شب را بخوانیم و اگر نخواهیم یا توان کافی نداشته باشیم می توانیم به خواندن یک نماز نافله شب اکتفا کنیم.
قرائت سوره بعد از حمد در نماز های شب واجب نیست و می توان آن ها را حذف کرد.
زمان خواندن نماز شب :
وقت نماز شب از نیمه شب شرعی تا فجر صادق است و هنگام سحر از سایر مواقع بهتر است. (قمی، عباس، مفاتیح الجنان، صص869-872)
احکام نماز شب :
• کسی که نماز شب را نشسته میخواند بهتر است نماز را دو برابر بخواند، زیرا دو رکعت نشسته به جای یک رکعت ایستاده است و الزامی در کار نیست؛ بلکه 11 رکعت نشسته بخواند قبول است. اگر نمیتواند 11 رکعت را بخواند، دو رکعت شفع و یک رکعت وتر را بخواند و اگر آن را نیز نتوانست بخواند خواندن یک رکعت وتر کفایت میکند.
• کسی که نتوانسته باشد نماز شب را قبل از طلوع فجر بخواند میتواند قضای این نماز را بعد از نماز صبح تا بعد از طلوع آفتاب به جا آورد.
• بهتر است نماز شب ایستاده خوانده شود اما میتوان آن را به اختیار نشسته هم خواند که بهتر است هر دو رکعت نماز نشسته یک رکعت ایستاده به حساب آید.
• شخص مسافر می تواند نماز شب را پیش از نیمه شب بخواند. همچنین فردی که میترسد خواب بماند و وقت نماز شب او بگذرد می تواند نماز شب را پیش از نیمه شب بخواند.
• این حکم برای کسانی که برای خواندن نماز شب بعد از نیمه شب عذری دارند مانند افراد مسن و یا کسی که از سرد شدن هوا می ترسد می توانند نماز شب را قبل از نیمه شب بخوانند.
گردآوری: بخش مذهبی موزستان