چقدر-سرسخت-هستید؟
ادامه ارتباط با افرادی که بهشدت سرسخت و کمالگرا هستند، برای اطرافیان بسیار دشوار است
چندی قبل به سفری چندروزه رفتم و رفتار دو نفر از همسفرانم توجه مرا بسیار به خود جلب کرد. برخورد این دونفر برایم بسیار جالب بود؛ یکی شخصیتی منعطف و آرام داشت و دیگری برعکس، سرسخت و کنترلگر بود. هنگامیکه چالشی بروز میکرد، نحوه برخورد این دونفر با مشکلات بسیار متفاوت بود و معمولا فردی که سرسخت بود، بیشتر آزار میدید.
سرسختی، البته به معنای منفی کلمه، در زندگی واقعی مشکلات فراوانی را برای فرد ایجاد میکند. درحقیقت ادامه ارتباط با افرادی که بهشدت سرسخت و کمالگرا هستند، برای اطرافیان آنها بسیار دشوار است؛ بسیاری اوقات این افراد با خودشان هم به مشکل برمیخورند؛ البته بیشتر افراد نه خیلی سختگیر هستند و نه خیلی آسانگیر؛ درواقع بیشتر ما ترکیبی از ویژگیهای هر دو گروه هستیم. همانگونه که افراد را به دو گروه درونگرا و برونگرا و یا مطیع و مسلط تقسیم میکنیم، میتوانیم آنها را در یکی از دو گروه «سرسخت» و «منعطف» نیز جای بدهیم. وقتی فردی بیشازحد مقید باشد، مسلما استرس نیز یکی از دوستان صمیمی اوست. خوشبختانه همه افرادی که از این ویژگی خود آزار میبینند، میتوانند این خصوصیت اخلاقیشان را متعادلتر کنند.
اگر بخواهید میزان سختگیربودنتان را درجهبندی کنید، به خودتان چه رتبهای میدهید؟ آزمون حاضر برمبنای تستهای شخصیتی بسیاری طراحی شده است که همگی به اندازهگیری میزان استبداد، قدرتطلبی، خشم و تمایل به مسلط بودن افراد پرداختهاند. به سوالات این آزمون با دقت پاسخ بدهید:
برای من سازگاری با تغییراتی مانند تغییر منزل، شغل، تغییر گروههای کاری، دوستی و یا تغییر همسایگان دشوار است.
الف) بهندرت ب) معمولا ج) بیشتر اوقات
هنگامیکه میبینم محیط اطرافم مرتب و تمیز نیست، کلافه و عصبی میشوم.
الف) بهندرت ب) معمولا ج) بیشتر اوقات
دوست دارم برای کارهایی که باید انجام دهم، فهرستی تهیه کنم.
الف) بهندرت ب) معمولا ج) بیشتر اوقات
اگر نتوانم وظیفهای را که برعهدهام است بهخوبی به پایان برسانم، بسیار ناراحت و عصبانی میشوم.
الف) بهندرت ب) معمولا ج) بیشتر اوقات
در سفر اگر کارها طبق برنامه انجام نشوند، بهشدت عصبانی میشوم.
الف) بهندرت ب) معمولا ج) بیشتر اوقات
اگر کسی بخواهد از تواناییهای من بهنفع خودش بهره ببرد، تا مدتها ناراحت و عصبانی میمانم.
الف) بهندرت ب) معمولا ج) بیشتر اوقات
عادت دارم وسایل کهنه و بلااستفاده را نگه دارم؛ چون فکر میکنم شاید یک روز به آنها احتیاج پیدا کنم.
الف) بهندرت ب) معمولا ج) بیشتر اوقات
هنگامیکه میبینم کسی اشیا را همانجایی که من قبلا گذاشتهام نمیگذارد، عصبانی میشوم.
الف) بهندرت ب) معمولا ج) بیشتر اوقات
از اینکه وظایفم را بهنحواحسن انجام بدهم، لذت میبرم.
الف) بهندرت ب) معمولا ج) بیشتر اوقات
در انجام وظایفم خیلی دقیق هستم.
الف) بهندرت ب) معمولا ج) بیشتر اوقات
اکنون برای محاسبه امتیازاتتان به هر پاسخ الف، یک امتیاز، پاسخ ب، دو امتیاز و به هر پاسخ ج، سه امتیاز بدهید.
امتیاز 8 تا 14: شما بسیار سهلانگار و آسانگیر هستید و بههیچوجه تهدیدی برای دیگران محسوب نمیشوید. بد نیست برای بهبود شرایط زندگی و پیشرفت خودتان کمی نظم و ترتیب بیشتری در کارهایتان داشته باشید. اگر میبینید کارهای عقبافتاده زیادی دارید و نمیتوانید وظایفتان را بهخوبی انجام دهید، برنامهریزی را تمرین کنید و کارهایتان را برطبق برنامه انجام دهید. باید خودتان را مقید کنید که به برنامهریزیهایتان پایبند باشید.
امتیاز 14 تا 19: شما تا حد زیادی سادهگیر هستید، اما گاهیاوقات ناگهان تصمیم میگیرید جدیتر باشید و کارهایتان را بهخوبی انجام دهید؛ البته معمولا این شرایط مدتزمان زیادی به طول نمیانجامند.
امتیاز 20 تا 25: شما انسان وظیفهشناسی هستید. اگر کاری به شما سپرده شود، معمولا سعی میکنید آن را انجام دهید؛ اما هرچندوقت یکبار از این وضعیت خسته میشوید و به خودتان فرصتی میدهید تا استراحت کنید و حتی وظایفتان را انجام ندهید.
امتیاز 26 تا 30: اگر تصمیمی بگیرید، هیچچیزی نمیتواند شما را از تصمیمتان منصرف کند. آرامش، استراحت و سادهانگاری هیچ ارتباطی با شما ندارند. سعی کنید کمی بیاموزید که شما هم میتوانید استراحت کنید، کمی آرامش داشته باشید و این موهبت را به دیگران هم هدیه بدهید. پذیرای افکار و ایدههای جدید باشید تا زندگی پربارتر و بهتری را تجربه کنید.
سرسختی نوعی ویژگی ذاتی است. دو نوزاد را در نظر بگیرید و آنها را با هم مقایسه کنید. شاید یکی خیلی آرام باشد و به تغییرات محیطی واکنش جدی نشان ندهد؛ اما درمقابل دیگری مدام نق میزند و وقتیکه خواب است با کوچکترین صدایی از خواب میپرد، گریه میکند و دوست دارد مدام یک نفر کنارش باشد و به او توجه کند.
نوزادان از بدو تولد خصوصیات متفاوتی دارند که نشاندهنده شخصیت آنهاست. نوزادی که مدام گریه و بیتابی میکند، به احتمال زیاد در بزرگسالی شخصیت سرسخت پیدا میکند.
جدا از ویژگیهای ذاتی، بیشتر اوقات سرسختی درپی ناامیدیهای پیاپی ایجاد میشود. بسیاری اوقات ریشه اصلی این ویژگی ترس است. فردی که سرسخت است، میترسد که اگر کارهایش طبق برنامه و بهنحواحسن انجام نشوند، برایش بد باشد. آنها میترسند نتوانند با تغییرات مواجه شوند، بههمیندلیل مدام دربرابر تغییرات مقاومت میکنند. از سوی دیگر افراد منعطف، معمولا بهتر با تغییرات مواجه میشوند و حتی از آن استقبال میکنند.
سرسختی در میان مردان شایعتر از زنان است. این ویژگی موجب میشود فرد به دیگران فرصت ندهد، آنها را درک نکند و نتواند شرایط را از منظر آنها ببیند؛ بهعلاوه این خصوصیت موجب میشود فرد در اعتمادکردن به دیگران با دشواریهای بسیاری مواجه شود. درواقع این افراد در مشاغل و جایگاههایی مانند ارتش، تحقیق و پژوهش و پلیس جنایی موفقترند. جالب اینجاست که از طرف دیگر بسیاری از افراد سختگیر، از اجرای قوانین اجتماعی بهشدت اجتناب میکنند و نمیتوانند بپذیرند کارها باید برطبق اصول پذیرفتهشده انجام شود.
اگرچه سختگیربودن یک مشکل بزرگ است، اما سهلانگاری نیز بههیچوجه قابلقبول نیست و برای فرد و اطرافیانش زیانبار است. افرادی که بیشازحد انعطافپذیر هستند، نظم و قانونی برای زندگیشان ندارند و این نابسامانی روند عادی و طبیعی زندگی آنها را مختل میکند. هیچکدام از این دو ویژگی در شکل افراطی پذیرفتنی نیستند، اما برطبق بررسیها بیشتر افراد در حد میانه قرار دارند.
مسلما بهترین حالت ممکن، این است که فرد در حد میانه بوده و با توجه به شرایط مختلف در هر موقعیتی یکی از ویژگیها را بیشتر داشته باشد. اگر بتوانید در شرایط مختلف بهترین تصمیم را بگیرید و در مواقع لازم سختگیر یا سهلگیر باشید، میتوانید از مزایای هرکدام از این دو گروه نیز بهرهمند شوید.
منبع:مجله موفقیت