» مذهبی » احادیث و سخنان بزرگان » احادیثی درباره بصیرت
احادیث و سخنان بزرگان

احادیثی درباره بصیرت

1403/02/05 0049

در این مقاله از موزستان، با احادیثی از ائمه درباره بصیرت آشنا می شوید. بصیرت در لغت به معنای بینایی و در اصطلاح دینی به معنای آگاهی و روشن‌بینی در دین و تشخیص حق از باطل است. احادیث بسیاری از ائمه اطهار (ع) در اهمیت بصیرت و راه‌های کسب آن وجود دارد.

 

بصیرت در احادیثی از ائمه

بصیرت چیست ؟

واژه بصیرت؛ یک واژه قرآنی و روایی است. این واژه با توجه به قرآن و روایات؛ به معناى آگاهى، شناخت عمیق و اطمینان‌بخشى است که به انسان توانایى درک حقایق و پشت‌پرده حوادث را می‌دهد؛ به‌گونه‌اى که راه حق را از باطل به وضوح تشخیص می‌دهد و از بحران‌ها و فتنه‌ها به سلامت عبور می‌کند.

 

عنصر بصیرت، به معناى فهم درست و توانایى تحلیل واقعیت‌هاى جامعه، نقش مهمی ‏در حراست از جامعه اسلامى دارد. اگر افراد یک جامعه اسلامی بصیرت کافى نداشته باشند به آسانى فریب توطئه‌هاى دشمنان را خواهند خورد و جوهر گرانبهاى وجود خود را با اشیاى کم ارزش معامله خواهند کرد. وظیفه خواص جامعه است که بر آگاهى توده مردم بیفزایند و مانع انحراف آنها شوند.

 

احادیثی درباره بصیرت :

به فرموده امام علی علیه السلام، بصیرت، بخشش پروردگار است به گونه ای که اگر آدمی بخواهد ببیند، چشم بصیرت او را می‌گشایند، و بدان است که حق را تصدیق (قلبی) می‌کند. امام علی علیه‌السلام از کسانی که بی بصیرت از حاملان حق تبعیت می‌کنند و با نخستین شبهه ای که در دل آن‌ها راه یابد در می‌مانند، انتقاد کرده است و داشتن قلبی سلیم و با بصیرت را از نشانه‌های سعادت انسان دانسته است. در نهج البلاغه آمده است که قرائت قرآن کریم و ذکر حق و عبرت گرفتن از ایام، موجب بصیرت در انسان می‌شود.

 

******

 

پیامبر خدا صلى الله علیه و آله فرمودند :

لیسَ الأعمى مَن یعْمى بَصرُهُ، إنَّما الأعمى مَن تَعْمى بَصیرتُهُ.

کور آن نیست که چشمش نابینا باشد بلکه کور [واقعى] آن کسى است که دیده بصیرتش کور باشد.

 

******

 

امام على علیه السلام فرمودند :

فإنّما البَصیرُ مَن سمِعَ فتَفَکّرَ، و نَظرَ فأبْصرَ، و انْتَفعَ بالعِبَرِ، ثُمّ سَلَکَ جَدَدا واضِحا یَتَجنّبُ فیهِ الصَّرْعَهَ فی المَهاوِی.

با بصیرت کسى است که بشنود و بیندیشد، نگاه کند و ببیند، از عبرتها بهره گیرد، آن گاه راه روشنى را بپیماید که در آن از افتادن در پرتگاهها به دور ماند.

 

******

 

امام علی علیه السّلام فرمودند : 

الفِطنَهُ بِالبَصیرَهِ؛ 

استقامت فهم و زیرکی، با بصیرت به دست می آید.

 

******

 

امام على علیه السلام فرمودند :

فَقْدُ البَصرِ أهْوَنُ مِن فِقْدانِ البَصیرهِ.

از دست دادن بینایى آسانتر است تا از دست دادن بینش.

 

******

 

امام على علیه السلام فرمودند :

نَظَرُ البَصَرِ لا یجْدی إذا عَمِیتِ البَصیرهُ .

اگر دیده بصیرت کور باشد نگریستن چشم سودى نمى دهد.

 

سخن ائمه درباره بصیرت

 

امام علی علیه السّلام فرمودند: 

لَحُبُّ الدنیا صَمَّت الأسماعَ عن سماعِ الحکمهِ و عَمِّیت القلُوب عن نورِ البصیرهِ. 

البته دوستی دنیا گوشها را از شنیدن حکمت کر می کند و دلها را از دیدن نور بصیرت کور می کند.

 

******

 

امام علی علیه السّلام فرمودند : 

لا عِلمَ لِمَن لا بَصِیرَهَ لَهُ؛ 

انسان بی بصیرت به دانش واقعی دست نخواهد یافت. 

 

******

 

امام صادق علیه السّلام فرمودند : 

تاهَ مَن جَهِلَ وَ اهتَدی مَن أبصَرَ وَ عَقَلَ؛ 

«هر که جهالت ورزید هلاک شد و هر که با دیده ی بصیرت نگریست و تعقل کرد، هدایت یافت.»

 

******

 

امام صادق علیه السّلام فرمودند : 

مَن فَتَحَ الله عَینَ قَلبِهِ وَ بَصیرَهَ عَینهِ بِالاعتِبارِ فَقَد أعطاهُ مَنزِلَهً رفیعَهً وَ زُلفَهً عظیمَهً؛ 

«کسی که خداوند متعال چشم دل و دیده ی بصیرتش را برای عبرت گیری باز نموده در واقع مقامی والا و مرتبتی بزرگ به او عنایت کرده است.» 

 

******

 

امام صادق علیه السّلام فرمودند : 

العَامِلُ عَلَی غَیرِ بَصیرَه کالسَّائِر عَلی غیر الطَّریق و لا یَزیدُهُ سُرعَهُ السَّیر مِنَ الطَّریق إلاّ بُعدَاً ؛ 

«کسی که بدون «بصیرت» عمل می کند، همچون زنده ای است که در بیراهه می رود؛ پس هر چه سریع تر رود، از مقصد دورتر می شود.»

 

******

 

امام کاظم علیه السّلام فرمودند : 

تفقهوا فی دینِ الله فَأنَّ الفِقهَ مِفتاحُ البَصیرهِ وَ تَمامُ العِبادَهِ؛ 

«در دین خدا تفقه و کاوش کنید، چرا که فقه و فهم دین، کلید بصیرت و کامل کننده عبادت است.»

 

******

 

امام رضا علیه السّلام فرمودند : 

وَ اعلَم أنَّ العَمَلَ الدَّائِمَ القَلیلَ عَلَی الیقینِ وَ البَصیرَهِ أفضَلُ عندالله مِنَ العَمَلِ الکَثیر عَلی غیر یقینٍ وَ الجَهدِ؛

بدان که عمل دائم کم با یقین و بصیرت نزد خدا بهتر است از عمل زیاد و سخت بدون یقین. 

 

نتیجه :

بصیرت از مهم ترین ویژگی های یک مؤمن است و دستیابی به آن، نیازمند تلاش و مجاهدت است. با پیروی از دستورات ائمه اطهار (ع) و عمل به راهکارهای ارائه شده، می توانیم به بصیرت حقیقی دست یافته و مسیر سعادت و رستگاری را در پیش بگیریم.

 

گردآوری: بخش مذهبی موزستان

 

به این نوشته امتیاز بدهید!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

  • ×